Veelgestelde vragen over de Dijkstalvoorstellen

De wetsvoorstellen voor de wijziging in de rechtspositie zijn bekend. Gerard Heetman van de VNG Commissie Rechtspositie heeft een lijst 'meest gestelde vragen' opgesteld ter verduidelijking van de voorstellen.

1. Vraag: Hoe zit kort gezegd de wachtgeldregeling in elkaar rond de verkiezingen?

Antwoord:

Kort gezegd komt het hier op neer dat iedereen die nu wethouder is en niet wordt herbenoemd zijn huidige rechten behoudt; wie wordt herbenoemd valt onder de nieuwe bepalingen.

Er is één uitzondering voor wie bij herbenoeming al 50 jaar of ouder is en tijdens of bij het einde van de nieuwe collegeperiode aftreedt:

• de uitkeringsduur blijft maximaal 6 jaar;
• wanneer men op het moment van aftreden voldoet aan het diensttijdcriterium van 10 jaar, blijft recht bestaan op een ontslaguitkering tot 65 jaar.

In beide gevallen is dan echter wel sprake van de sollicitatieplicht en planmatige begeleiding.

Opmerking: door de introductie van het loopbaanprincipe kan het diensttijdcriterium ook worden bereikt als men de vereiste 10 jaren eerder heeft opgebouwd in verschillende gemeenten of andere politieke ambten, met uitzondering van de jaren dat men raadslid, lid was van provinciale staten of het algemeen bestuur van een waterschap niet zijnde hoogheemraad. ‘Eerder’ wil zeggen: vóór dat men tijdens deze lopende raadsperiode werd benoemd in de huidige gemeente waar ook in 2010 de herbenoeming plaatsvindt.

2. Vraag: Wie heeft sollicitatieplicht?

Antwoord:

Iedereen die tijdens de nieuwe collegeperiode of daarna ontslag neemt heeft sollicitatieplicht.

3. Vraag: Ik kan in de wetsvoorstellen bij de artikelen 132 tot en met 132b niets vinden over het overgangsrecht. Waar staat dat

Antwoord:

Het overgangsrecht is opgenomen in artikel 163b.

4. Vraag:

Hoe moet ik het artikel over het overgangsrecht interpreteren?

Antwoord:

Het eerste lid van artikel 163b bevat het overgangsrecht voor degenen die zijn afgetreden vóór de inwerkingtreding van de wijziging en een ontslaguitkering genieten. De ‘oude’ bepalingen over de duur van de uitkering blijven voor hem van toepassing. Zij hebben ook geen sollicitatieplicht en wettelijk recht op planmatige begeleiding. Als de gemeente de verordening outplacement wethouders laat voortbestaan, dan kan daaraan wel nog het recht op outplacement worden ontleend.

Het tweede lid van artikel 163b bevat het overgangsrecht met betrekking tot de uitkeringsduur voor degenen die na de inwerkingtreding van de wijziging aftreden en niet worden herbenoemd. De ‘oude’ bepalingen over de duur van de uitkering blijven voor hem van toepassing.

Het derde lid van artikel 163b bevat het overgangsrecht met betrekking tot de sollicitatieplicht en de planmatige begeleiding voor degenen die na de inwerkingtreding van de wijziging aftreden en niet worden herbenoemd.

Zij hebben geen een sollicitatieplicht en wettelijk recht op planmatige begeleiding. Als de gemeente de verordening outplacement wethouders laat voortbestaan, dan kan daaraan wel nog het recht op outplacement worden ontleend.

Tekst van artikel 163b uit het door de Tweede Kamer aangenomen wetsvoorstel 30424 voor zover betrekking hebbend op wethouders. De Eerste Kamer moet zich hierover nog uitspreken, maar kan in principe het wetsvoorstel alleen in zijn geheel aannemen of verwerpen.

1. De artikelen 132, derde lid, en 132a tot en met 132c zijn niet van toepassing ter zake van een ontslag of aftreden dat is ingegaan vóór de datum van inwerkingtreding van die bepalingen. In artikel 132, eerste lid, wordt in dat geval voor “vier jaren” gelezen “zes jaren” en in artikel 132, tweede lid, wordt in dat geval voor “55 jaar” gelezen: 50 jaar.

2. Ten aanzien van de belanghebbende die op het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 132, derde lid, is benoemd als (…) wethouder, lid van het dagelijks bestuur van een deelgemeente (…) en na de eerstvolgende verkiezing voor de leden van (…) de gemeenteraad (…) niet wordt herbenoemd, dan wel bij herbenoeming in hetzelfde ambt onmiddellijk na de eerstvolgende verkiezing de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt, wordt in artikel 132, eerste lid, voor “vier jaren” gelezen “zes jaren” en in artikel 132, tweede lid, voor “55 jaar” gelezen: 50 jaar.

3. Ten aanzien van de belanghebbende die op het tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen 132a tot en met 132c is benoemd als (…) wethouder, lid van het dagelijks bestuur van een deelgemeente (…) en na de eerstvolgende verkiezing voor de leden van (…) de gemeenteraad (…) niet wordt herbenoemd, zijn de artikelen 132a tot en met 132c niet van toepassing.

In de volgende vragen wordt aan de hand van enkele voorbeelden concreter ingegaan op de bovenstaande informatie

5. Vraag: Ik ben sinds 15 jaar wethouder, 54 jaar en overweeg om bij de volgende verkiezingen mezelf weer kandidaat te stellen. Verlies ik door de nieuwe rechtspositie mijn recht op wachtgeld als ik tussentijds stop, of krijg ik alleen een sollicitatieplicht

Antwoord:

Omdat u bij herbenoeming al 50 jaar of ouder bent en ook aan het diensttijdcriterium voldoet, behoudt u uw huidige rechten.

6. Vraag: De overgangsbepaling voorziet er in dat de nieuwe bepalingen niet gelden voor degenen die op het moment van inwerkingtreding van de gewijzigde bepalingen in dezelfde gemeente zonder onderbreking het ambt blijven vervullen.

Hoe moet ik dat lezen? Ik word 6 januari 2010 50 jaar, heb dan meer dan 11 jaar gefunctioneerd als wethouder. Ik ben weer beschikbaar voor een nieuwe periode en stel dat ik weer word benoemd, moet dit dan gezien worden als "zonder onderbreking het ambt blijven vervullen?

Antwoord:

Stel dat wet op 3 maart 2010 in werking treedt en u wordt in maart of april herbenoemd, dan voldoet u op het moment van herbenoeming zowel aan het leeftijdsvereiste als aan het diensttijdcriterium. U behoudt dus uw huidige rechten.

Maar als ik nu pas op 6 juni 2010 50 jaar word?

Helaas, u voldoet dan niet aan de voorwaarde uit het tweede lid van de overgangsbepaling ‘bij herbenoeming in hetzelfde ambt onmiddellijk na de eerstvolgende verkiezing de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt’. Uw uitkeringsduur zal dus maximaal 4 jaar zijn totdat u de leeftijd van 55 jaar heeft bereikt.

7. Vraag: Maar ik ben wethouder in een herindelingsgemeente die op 1 januari 2010 wordt opgeheven. Hoe zit het dan als ik pas op 6 januari 2010 50 jaar word?

Antwoord:

Alhoewel het de bedoeling was dat de wetswijziging op 1 januari 2010 in werking zou treden, is dat niet gebeurd. Als gevolg daarvan vallen wethouders die begin januari zijn benoemd in de gemeenten die per 1 januari zijn heringedeeld of een grenswijziging hebben ondergaan nog gedurende hun hele ambtstermijn onder de oude bepalingen. Wethouders in deze gemeenten die na de inwerkingtreding van de wetswijziging worden benoemd, vallen echter onder de nieuwe bepalingen.

8. Vraag: Als zittend wethouder, ouder dan 50 en met meer dan 10 dienstjaren, zou ik graag willen weten of het wetsvoorstel een overgangsregeling voor onze groep bevat.

Antwoord:

Voor wethouders die bij herbenoeming 50 jaar en ouder en 10 dienstjaren hebben, zijn de huidige rechten gegarandeerd. Dat is ook het geval als u bij herbenoeming 50 jaar bent, maar de 10 dienstjaren vóór het aftreden in de volgende periode bereikt.

9. Vraag: Kunt u mij berichten over de laatste stand van zaken m.b.t. de wethouders APPA? Ik ben met name geïnteresseerd in de voorstellen die betrekking hebben op zittende wethouders die WEL terugkeren na de verkiezingen. Wat gebeurt er met hun opgebouwde rechten?

Antwoord:

1. Op de website van de VNG en op www.vng.nl/politiekeambtsdragers zijn berichten geplaatst. Het meest recent is een uitwerking van de wetsvoorstellen zoals die door de Tweede Kamer zijn aangenomen.

2. Degenen die worden herbenoemd zullen onder de nieuwe uitkeringsduur vallen, met uitzondering van de wethouders die bij herbenoeming 50 jaar of ouder zijn en na de verkiezingen in dezelfde gemeente worden herbenoemd. Zie daarvoor vraag 1. Alle wethouders, ongeacht hun leeftijd, die na benoemd te zijn in de nieuwe colleges aftreden, zullen ongeacht de leeftijd een sollicitatieplicht hebben, tenzij ze 65 jaar of ouder zijn.

10. Vraag: Ik ben 47 jaar en 9 jaar wethouder. Wat is stand van zaken inzake wachtgeldregeling?

Antwoord:

Als u niet wordt herbenoemd heeft u een uitkeringsduur van 6 jaar. Wordt u wel herbenoemd dan zal, zolang u de leeftijd van 55 jaar nog niet heeft bereikt de uitkeringsduur 4 jaar blijven.

11. Vraag: Wanneer behandelt de Eerste Kamer de wetsvoorstellen?

Antwoord:

Wanneer de Eerste Kamer is gestart met de voorbereiding van behandeling, maar deze doorloopt diverse fases. U kunt deze vinden op de website van de Eerste Kamer: www.eerstekamer.nl > kamerstukken > wetsvoorstellen > vul bij ‘wetsvoorstellen zoeken’ in 30424, klik op ‘30424’ en u ziet de stand van zaken. Wanneer de Eerste Kamer over het wetsvoorstel zal stemmen, is nog niet te zeggen. De Eerste Kamer heeft geen recht van amendement en een wetsvoorstel dus alleen aannemen of verwerpen.

12. Vraag: Huidige wethouder is 49 jaar en 11 jaar wethouder. Hij wordt in augustus 2010 50 jaar. Geldt bij aftreden in maart 2010 de zelfde regeling als bij aftreden in bijvoorbeeld 2012? Blijft hij in beide situaties vallen onder de oude regeling? Hoe de wachtgeldregeling in beide gevallen?

Antwoord:

In de brief van de VNG mede namens de Wethoudersvereniging aan de Tweede Kamer van 12 oktober 2009 is we speciaal aandacht besteed aan deze situatie (zie: http://www.vng.nl/Documenten/vngdocumenten/2009_overig/Parlement_ECCVA-U...). De Kamer heeft de wens van de VNG en de Wethoudersvereniging niet overgenomen.

Dat betekent dat een wethouder die al wel meer dan 10 dienstjaren heeft, maar bij de herbenoeming nog geen 50 jaar is, recht heeft op een uitkering van 4 jaar. Op het moment dat hij stopt met het wethouderschap na zijn 55ste dan heeft hij weer recht op de verlengde uitkering.

08/02/2010/ Gerard Heetman