Moresprudentie

Een lange tijd was er een algemeen geldende opvatting over het openbaar bestuur dat iets integer was of niet. Daar zat geen licht tussen. De laatste jaren is het denken over integriteit veranderd.

Zo is de heersende opvatting binnen het openbaar bestuur, de journalistiek en wetenschap dat integriteit niet een zwart-wit kwestie is. Deels kan dit gezien worden als een verandering in de publieke opinie, maar ook de praktijk van concrete integriteitscasuïstiek heeft duidelijk gemaakt dat er een groot grijs gebied is waarin het duiden van (iemands) integriteit complex is. Juist omdat het achteraf bepalen van de integriteit in kwestie complex is, wordt er door gemeenten geïnvesteerd in het permanent aandacht vragen voor integriteit van bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtenaren. Voorkomen is beter dan genezen en werken aan bewustzijn duurzamer dan achteraf schuldigen zoeken.

Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 zijn er verschillende instrumenten ontwikkeld met als doel het toerusten van lokaal bestuurders zodat zij de uitdagingen van het lokaal bestuur het hoofd weten te bieden en vol vertrouwen en met een goed ontwikkeld moreel kompas het juiste doen wanneer zij in ‘grijs gebied’ terechtkomen. Een van de instrumenten betreft de toolbox moresprudentie voor wethouders. Moresprudentie als tegenhanger van of complementair aan jurisprudentie. Niet enkel de wetten en regels zijn richtinggevend bij het bepalen van wat in een concrete situatie integer is, maar vooral ook de moraliteit en het doorlopen van een proces van moreel beraad. Om moresprudentie op waarde te kunnen schatten en het op de juiste wijze te kunnen gebruiken, is het zaak te kijken wat er binnen de wetenschap al bekend is over deze moresprudentie.

Wat opvalt is dat de term en daarmee het instrument moresprudentie zelf al langere tijd gebruikt wordt binnen het maatschappelijk en sociaal werk. Pas later is de term omarmd door de bedrijfsethiek en daarmee ontstond er ook binnen de aan het openbaar bestuur gerelateerde studies aandacht voor moresprudentie.

Lees het complete onderzoek door bijgevoegde PDF-bestanden te bekijken.

  • Literatuuronderzoek Moresprudentie.
  • Beknopte versie Moresprudentie, door: Willeke Slingerland (Lector weerbare democratie aan de Saxion Hogeschool), Rogier van der Wal (Senior projectleider bij Platform 31 en Lector ethiek & landbouw aan de Aeres Hogeschool Dronten) en Janneke ten Kate (Platform31) voor de realisatie  van de infographics.
moresprudentie